|
Yazar ATALAY
|
|
Pazar, 13 Kasım 2005 |
Dinî terminolojide "istihaza" denen ve kadının fercinden âdet ve lohusalık sebebiyle değil de
bir hastalıktan dolayı gelen kandır ki, biz ona "hastalık kanı" tâbirini
kullanacağız.
"Hastalık Kanı" diyeceğimiz "Istihaza"da kadının fercinden, yani
üreme
organından geldiğine göre bunu âdet ya da lohusalık kanından ayırabilmek,
öncelikle âdet ve
lohusalık kanlarının ve özellikle de âdet kanının iyi tanınmasına
bağlıdır. Bu yapıldıktan sonra,
âdet ve lohusalık kanı olmayan kanlar hastalık, yani
istihaza kanıdır, denebilir. Bu yüzden âdet
kanından sözederken; "Temizlik ve çeşitleri"
ile "Kan ve Çeşitleri" başlıkları altında söylenenleri
burada da var kabul edip tekrar
okumak gerekir. Böylece normal (sahih) kanın âdet ya da
lohusalık kanı, anormal (fasit)
kanın da hastalık yani, istihaza kanı olduğunu görecegiz. Oradaki
bilgilere dayanarak
hastalık kanının (anormal yani fasit kanın) çeşitlerinin aşağıdakiler olduğunu
görürüz.
Çeşitleri
1. Dokuz yaşınıdoldurmamış kızdan gelen
kan,
2.
Ümitsizlik yaşına ulaşan kadından siyah ve kırmızı dışında gelen
kan,
3. Hamilenin
doğum olmaksızın gördüğü kan,
4. Âdetin ve
lohusalığın en çok sınırını geçen
kan,
5. Âdet süresince üç günden az gelen
kan,
6. Kanın on günü aşması ve
âdet günlerinde en az sürenin (nisab)
bulunması şartıyla, âdeti aşıp başka bir âdete geçen kan.
Meselâ: Âdeti, ayın ilk beş
günü olan bir kadın, bu beş günde ya da bunun üç gününde kan
gördükten sonra, kan
ikinci aydaki ikinci âdete kadar sürse, âdeti olan beş günden sonraki
diğer âdete kadar
olan günler, anomial kan, yani hastalık kanıdır.
7. Düzgün âdetin
sayısı
dolduktan sonra, on günü aşması ve içinde en az sürenin bulunmaması şartıyla yine
başka bir âdete dek süren kan.
Meselâ: Âdeti yine ayın ilk beş günü olan kadın,
bu beş
günden önce bir gün kan görse, bu beş günde ya da üç gününde temiz kalsa,
sonra yedi ya
da daha fazla gün kan görse, bu durumda kan on günü aşmıştır ve âdet
günlerinde en az süre
(nisab miktarı) olan üç tam gün kân görmemiştir, dolayısıyla hem
zaman hem de sayı olarak eski
âdetine döner ve ona itibar eder. Yani, eski âdeti olan beş
gün âdetli, geri kalan ilk kan
gördüğü gün ve beş günden sonra ikinci âdete kadar olan
günler hastalık kanı yani, anormal
kan sayılır.
Bu maddede on günü aşması
şartı, aşmadığı takdirde âdetin değişmiş
olacağı ve kan gördüğü günlerin âdet
sayılacağındandır. Içinde en az sürenin bulunmaması
şartı ise, bunu altıncı maddeden
ayırmak içindir.
8. Lohusalıkta âdeti aşıp kırk günü
geçen kan.
|