9-İDRAR YOLLARI ANATOMİSİ

İdrar, böbrekten süzüldükten sonra göbek altında mesane denen idrar torbasında toplanır. İdrar torbası ile idrarı çıkaran delik arasında uretra denen işeme kanalı bulunur. İşte, istibranın tatbik ettiği organ bu olup uzunluğu erkekte 16-18 cm ve kalınlığı 8 mm çapındadır. Kadında 2,5-4 cm uzunluğunda ve 8 mm çapındadır. Kadının işeme kanalının kısa olması ve yapısal doğrultusunun düz olmasından dolayı kadınların istibra yapmaları gerekmez çünkü kısa boyu ve yer çekimi kuvvetiyle içerisinde idrar kalıntısı olmaz. Bu sebeble kadınlar idrar yaptıktan sonra biraz beklerler. Taharet yapıp kurulanırlar. Böylece idrar damlaması olmaz fakat erkekte durum farklıdır. Zira idrar yolunun yapısından dolayı idrar yaptıktan sonra idrar kanalında her zaman idrar kalıntısı bulunur.

İdrar kanalının bir diğer görevi ise meniyi (sperma) dışarı atmaktır. Cinsel faaliyet ve üreme ile ilgili bu hâdise cinsel organların idrar atım yollarıyla ilgilidir (Bu sebeple, erkeklerde boşalmadan hemen sonra gusletmek yerine, bir süre beklemek veya daha da iyisi tuvalete gitmek ve bu şekilde meninin idrar yolundan tam olarak tahliyesi, temizlenmesi gerekir. Mâlumdur ki, guslü olmayanın ne namaz abdesti olur ne de ibâdeti).

İşeme kanalı idrar torbasından hemen sonra prostat (kestanecik) denen salgı bezinın içerisine girer. Daha sonra aşağıya doğru ilerler. Burada yönü dikeydir. Sonra aşağı ve öne doğru seyreder ve tenasül organının içerisine girer. İdarr çıkış deliğinde sonlanır. İdrar atım kanalında dört dar ve üç geniş yer vardır. Normal hallerde idrarın akmasını engelleyen iki adet büzücü kas bulunur. Bunlardan birisi mesanenin hemen çıkışında diğeri de prostat girişindedir.

Bilhassa prostat girişinde olan dış büzücü kas, idrar atılışında önemli vazife görür. Bu kasın hastalıklarında veya beyin, omurilik gibi nörolojik hastalıklarda, kuvvetli öksürme, ağır kaldırma gibi zorlama hareketlerinde idrar tutamama şikayetleri olur. İdrar, damlalar halinde kendiliğinden akar. Bu durumda özürlü namaz kılma durumu gündeme gelir.

Not: (Özürlü durumlarda; her namaz vakti için ayrı abdest alınır ve bu abdest ile tüm ibadetler yapılır. Abdest alındığı anda bile, abdesti bozacak akıntı olması (bu akıntı idrar, dışkı, yara yerinden kan, irin vb. sızıntı da olabilir) abdesti bozmuş olmaz. Tekrar edersek, en önemli ve tek husus; her namaz vakti için ayrı abdest almaktır vesselam)

İşte, işeme kanalının bu yapısal dogrultusu ve büzücü kasların fonksiyonu nedeniyle idrar kanalında, her zaman bir miktar bakiye idrar kalır ve istibra yapılmasını gerekli kılar.