|
Yazar ATALAY
|
|
Pazar, 13 Kasım 2005 |
Silme, eli bir şey
üzerine sürme; belirli süre içinde özel bir mest'in üzerine ıslak eli sürmek anlamında bir
fıkıh
terimi. Topuklarla birlikte ayakları örten, giyilen ayakkabıya "mest (huff)" denir.
Abdestte mest
üzerine meshetmek, ayakları yıkama yerine geçer. Deriden yapılan ve
topukları örten özel yapılı
mest; potin, çizme, aba, terlik ve kalın çorabı da kapsamına
alır. Yani bunlarda mest
hükmündedirler.
Mest üzerine meshin cevazı sünnetle
sabittir. Hz. Peygamber şöyle
buyurmuştur: Mukîm, mestleri üzerine bir gün bir gece; yolcu
ise üç gün üç gece mesheder"
(Nesaî, Tahâre, 98; İbn Mâce, Tahâre, 86; Ahmed b.
Hanbel, Müsned, V, 213). Bu, meşhur bir
hadis olup, içlerinde Hz. Ömer, Afi, Huzeyme b.
Sâbit, Ebû Saîd el-Hudrî, Saffân b. Assâl, Avf
b. Malik, İbn Abbas ve Hz. Âişe gibi ünlü
sahabelerin bulunduğu kalabalık bir sahabe topluluğu
tarafından nakledilmiştir. Hatta
İmam Ebû Yusuf, mestlerin üzerine mesih haberinin, benzeriyle
Kur'ân ayetini neshetmenin
mümkün olacağı kuvvette bir hadis olduğunu belirtmiştir. Ashab-ı
Kiram söz ve fiil olarak
meshin caiz olduğunda ittifak etmiştir. İmam Malik meshi yalnız yolcu için
caiz görmüştür.
Hasan el-Basrî şöyle demiştir: "Bedir gazvesine katılmış yetmiş sahabeye
yetiştim, hepsi
de mest üzerine meshi caiz görüyordu" (el-Kasânî, Bedâyiu's-Sanâyi, Beyrut
1402/1982, I,
7; İbn Abidin, Reddü'l-Muhtâr, İstanbul 1984, I, 260, 261).
Ayaklara
meshin farz
miktarı, her ayağın ön tarafına rastlayan mestin üzerindeki, elin küçük parmağı ile
üç
parmaklık yerdir. Bu kadar bir yere meshetmekle, farz yerine gelmiş olur.
Şafiîlere
göre, mestlerin üzerine bir parmak bile olsa mesh yeterlidir. Hanbelîler mestlerin üstünün
yarıdan
fazlasına, Malikîler ise, mestlerin üstünün tamamına meshi gerekli
görürler.
Mestlerin
altına mesh edilmez. Yapılan mesihte parmakların açıkça
bulunması, meshin ayak parmaklarının
ucundan yukarıya doğru yapılması sünnete
uygun bir meshdir. Ancak sünnete uygun
düşmemekle birlikte, mestin üzerine su dökmek,
mesti sünger gibi bir şeyle ıslatmak, mestin
üzerine enine olarak mesh etmek veya meshe
mestin koncundan başlamak da yeterli
olur.
 |
Namaz ve Fıkıh 
Bu içeriğe ait yorumları masaüstüne alabilirsiniz
